Za nami Święta Wielkanocne, najważniejsze ze świąt dla Kościoła Rzymskokatolickiego. Zobacz, jak wyglądały uroczystości i obrzędy w gostynińskich parafiach Św. Marcina i Parafii Miłosierdzia Bożego.
Wielki Czwartek w Kościele katolickim jest obchodzony jako pamiątka ustanowienia przez Jezusa Chrystusa sakramentów kapłaństwa i Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy. W kościołach katedralnych odprawiana jest wtedy uroczysta msza sprawowana w godzinach porannych przez biskupa diecezjalnego wraz z prezbiterami. Nazywana jest ona Mszą Krzyżma, ponieważ podczas niej poświęcane są nowe oleje przeznaczone do namaszczeń: podczas chrztu, bierzmowania, sakramentu kapłaństwa oraz przy namaszczeniu chorych. W trakcie tej mszy odbywa się odnowienie przyrzeczeń kapłańskich[potrzebny przypis]. W kościołach parafialnych odprawiana jest tylko jedna uroczysta msza wieczorem – Msza Wieczerzy Pańskiej, która rozpoczyna Triduum Paschalne. Podczas mszy w trakcie hymnu Chwała na wysokości biją wszystkie dzwony w świątyni. Po zakończeniu śpiewu dzwony i organy milkną (mogą być jednak nadal używane dla podtrzymania śpiewu). Dzwonki aż do rozpoczęcia Chwała na wysokości nocnej Mszy Wigilii Paschalnej są zastąpione przez kołatki. W niektórych kościołach odbywa się obrzęd obmycia nóg dwunastu osobom, czyli tzw. Mandatum. Podczas Mszy Wieczerzy Pańskiej konsekruje się dostateczną ilość komunikantów, aby wystarczyły na dzień obecny i następny. Po modlitwie po Komunii następuje zazwyczaj wręczenie kwiatów i upominków kapłanom. Po zakończeniu Wieczerzy Najświętszy Sakrament przenosi się do kaplicy adoracji, zwanej ciemnicą (na pamiątkę uwięzienia Jezusa po Ostatniej Wieczerzy), gdzie adoruje się go do późnych godzin nocnych i przez cały Wielki Piątek. Podczas przenosin Najświętszego Sakramentu śpiewa się hymn św. Tomasza „Sław języku tajemnicę” (Pange Lingua Gloriosi). Po zakończeniu liturgii obnaża się ołtarz, zdejmując świece, mszał, krzyż i obrus (łac. denudatio altaris). Gest ten symbolizuje koniec wieczerzy, odarcie Chrystusa z szat oraz opuszczenia Go przez bliskich. Sam ołtarz bowiem jest symbolem Chrystusa. Niegdyś zachowywano także zwyczaj zmywania mensy ołtarzowej wodą z winem na znak, iż z serca Jezusa wypłynęły krew i woda. Tabernakulum pozostaje otwarte i puste, a wieczna lampka zgaszona.
Najpierw życzenia i dziękczynienie za dar kapłaństwa, potem uroczysta Liturgia Mszy Wieczerzy Pańskiej pod przewodnictwem J. E. Księdza Biskupa Mirosława Milewskiego – tak wyglądały uroczystości w Parafii Miłosierdzia Bożego w Wielki Czwartek.
Po Wielkim Czwartku przypadł Wielki Piątek.
Jest to dzień powagi, skupienia i postu, w którym szczególnie czci się drzewo krzyża. Przez cały ten dzień katolików obowiązuje post ścisły i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych. Trwa adoracja Najświętszego Sakramentu w kaplicy przechowania. Nie wolno udzielać żadnych sakramentów z wyjątkiem pokuty i namaszczenia chorych, natomiast liturgię godzin sprawuje się jak zwykle (jedynie nieszporów nie odmawiają ci, którzy uczestniczą w liturgii Męki Pańskiej). Komunię świętą wolno rozdzielać wyłącznie na popołudniowej liturgii Męki Pańskiej z wyjątkiem chorych niemogących w niej uczestniczyć, którym można ją zanieść o dowolnej porze tego dnia. Tradycyjnie odprawia się drogę krzyżową, a w polskiej tradycji także Gorzkie żale. Ołtarze pozostają obnażone: bez krzyża, kwiatów, świeczników i obrusów. Centrum tego dnia jest liturgia Męki Pańskiej. Powinno się ją sprawować około godziny 15, jeśli racje duszpasterskie nie przemawiają za późniejszą porą. Obrzędy obejmują prostrację kapłana, czytania i śpiewy z Pisma świętego, w tym opis Męki Pańskiej, który może być wykonany z podziałem na role, modlitwę powszechną, adorację Krzyża i obrzędy komunii. Zgodnie z polską tradycją, na koniec liturgii Najświętszy Sakrament wystawiony w monstrancji okrytej półprzezroczystym welonem przenosi się do kaplicy Grobu Pańskiego, gdzie jest adorowany przez wiernych aż do rozpoczęcia Wigilii Paschalnej. W tym dniu rozpoczyna się również nowenna do Miłosierdzia Bożego, która trwa dziewięć dni i stanowi przygotowanie do Niedzieli Miłosierdzia Bożego.
W Wielką Sobotę Kościół trwa na adoracji przy grobie Pańskim, rozważając śmierć Chrystusa. Ołtarze pozostają obnażone, nie sprawuje się żadnej liturgii z wyjątkiem liturgii godzin, sakramentu pokuty i namaszczenia chorych. Komunii świętej można udzielać wyłącznie umierającym jako wiatyk. W Polsce tradycyjnie wierni przynoszą w tym dniu w koszach potrawy wielkanocne (święconka). Istnieje też zwyczaj odwiedzania symbolicznych grobów Pańskich w kościołach, a także grobów bliskich osób na cmentarzach.
Z rozpoczęciem liturgii Wigilii Paschalnej zaczyna się czas świętowania zmartwychwstania Chrystusa. Ta nocna liturgia nazywana „matką wszystkich świętych wigilii”, uznawana jest za najważniejszą celebrację w roku liturgicznym. Wszystkie jej obrzędy odbywają się w nocy: nie wolno ich rozpocząć, zanim nie zapadnie zmierzch, a należy je zakończyć przed świtem niedzieli. Wierni trzymają w rękach zapalone świece. Obrzędy przewidują poświęcenie nowego ognia i procesję z paschałem, śpiew orędzia paschalnego, szczególnie rozbudowaną liturgię słowa, poświęcenie wody do chrztu lub do pokropienia, fakultatywnie chrzest i bierzmowanie katechumenów, odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych i liturgię eucharystyczną. Polską tradycją jest procesja rezurekcyjna z Najświętszym Sakramentem wokół kościoła, który okrąża się raz lub trzy razy. Może się ona odbyć bezpośrednio po Wigilii Paschalnej lub przed pierwszą mszą rano. Na zakończenie procesji śpiewa się hymn Ciebie, Boga, wysławiamy i udziela błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem. W niedzielę mszę, liturgię godzin i sakramenty sprawuje się w zwykły sposób, z tym że w trakcie mszy obowiązkowo odmawia się sekwencję wielkanocną, a osoby, które uczestniczyły w Wigilii Paschalnej, nie odmawiają sobotniej Komplety i niedzielnej Godziny czytań. Okres Triduum Paschalnego kończy się nieszporami, które w niektórych miejscach przyjmują formę tzw. nieszporów chrzcielnych; w ich trakcie odbywa się procesja do chrzcielnicy i pokropienie wodą święconą na znak wdzięczności za łaskę chrztu. Od tego dnia krzyż jest ozdobiony czerwoną stułą, znajduje się przy nim także paschał oraz figura Chrystusa zmartwychwstałego. Przez pięćdziesiąt dni okresu wielkanocnego mówi się Alleluja na końcu wszystkich antyfon i wersetów.
